Back 
Değerli
hocam Sn. Doç. Dr. Ramazan Abay’ın muhasebenin önemi ve tanımı
konusundaki görüşleri.;
“İnsanların ihtiyaçlarının önemli bir bölümü doğrudan doğruya
yada dolayısıyla ‘İşletme’ olarak isimlendirilen ekonomik birimlerin üretimleri
ile karşılanır. İşletme mal ve hizmet üretmek ve katma değer yaratmak
amacıyla emek, kapital ve öteki üretim araçlarının bir yerde
ve teknik olarak birleştirilmelerinden oluşan, işleyen ya da işletilen
bir ekonomik ve teknik birimdir.
Mal ve Hizmetlerin üretildiği ve pazarlandığı her yerde işletme
faaliyetleri söz konusudur. İşletmeler mal ve hizmet üretiminde bulunabilmek
için ilk aşamada tedarik faaliyetinde bulunurlar. O halde İşletmelerin
faaliyetleri şöylece sıralanabilir.
*Tedarik
*Üretim
*Pazarlama
Bir işletmenin
yönetimini elinde bulunduran yöneticilerin, yukarıda belirtilen faaliyetleri
başarabilmeleri için sahip olmaları zorunlu bilgilerden biri de
‘Muhasebe’ dir.
İşletmelerde tedarik faaliyetleri sonucunda bir
nakit çıkışı, Pazarlama faaliyetleri sonucunda da bir nakit girişi
olmaktadır. Böylece oluşan işletmeler arası karşılıklı ilişkilerin
defterlere geçirilmesi gerektiği gibi,öteki bir faaliyet alanı olan üretim
aşamasında ise üretilen ürünün/hizmetin maliyetinin hesaplanması
gerekmektedir.Bu aşama işletme içi değer hareketlerinin defterlere geçirilmesini
zorunlu kılmaktadır.
Yukarıdaki açıklamalardan ilki işletmeler arası karşılıklı ilişkiden
oluşan işlemlerin kaydedilmesini gerekli kılan muhasebe düzeni, ötekisi ise
özellikle endüstri işletmeleri için söz konusu olan işletme içi muhasebe
(analitik muhasebe) düzenidir. İşletme
içi muhasebe düzeninin
amacı üretilen bir ünitenin
ya da birbirimin maliyetini hesaplamaktır. İşletmeler
arası karşılıklı
ilişkilerden oluşan değer hareketlerinin kaydedilmesini gerekli kılan
muhasebe düzenine Mali Muhasebe, Genel Muhasebe, Finansal Muhasebe (yada İşletmelerin
branşlarına göre aldıkları isimlerle tanına gelmekte olan muhasebe;
Ticaret Muhasebesi, Sigorta Muhasebesi, Otel Muhasebesi, Tarım İşletmeleri
Muhasebesi, Banka
Muhasebesi gibi) ötekine ise Maliyet Muhasebesi adı verilmektedir.
O halde muhasebe ister işletmeler arası karşılıklı ilişkilerden,
isterse işletme içi olaylardan doğsun, bir işletmede meydana gelen değer
hareketlerini izleyen, saptayan
ve yorumlayan sisteme verilen birisimdir. O nedenle
muhasebe genellikle şu şekilde
tanımlanmaktadır; Tamamen ya da kısmen mali niteliği olan ticari işlem
ve olayların para cinsinden ve anlamlı bir biçimde saptanması, derlenmesi,
kaydedilmesi, gruplanması,
raporlanması
ve bunları yorumlayarak ticari kişiliğin sahiplerine, yöneticilerine
ve bu ticari kişilikle ilgisi bulunan diğer kişilere, amaçlarına
uygun yararlı bilgileri sağlayan, sanat, bilim ve uygulamadır.
Tanımda yer aldığı üzere muhasebenin fonksiyonlarını dört bölümde
toplamak mümkündür.
1-
KAYDETME: Muhasebe değer ve niceliğe ait bazı rakamları belirli yöntemlere
göre kayıtlara geçiren bir devre hesabıdır. Bu anlamda kaydetme, ticari işlemlerin
veya değer hareketlerinin sunulması ve yorumlamaya hazırlanması amacıyla
yazılması ve belgelenmesidir.
2-
GRUPLANDIRMA: Derlenen ve zaman sırasına göre kaydedilen bilgilerin yönetime
yardımcı olabilecek biçimde düzenlenmesi işlemidir.
3-
RAPOR ETME: İşletme
faaliyetlerinden ortaya çıkan toplam verilerin ve bu verileri
kullanacak kişilerin amaçlarına uygun biçimde anlaşılabilir ve
uygulanabilir bilgiler biçiminde kısaltılarak rapor haline dönüştürme işlemidir.
4-
FAALİYET SONUÇLARININ YORUMLANMASI: Muhasebe raporlarında yer alan
bilgilerin anlamının ve olaylar ile sonuçlar arasındaki ilişkinin açıklanması
yorumlama aşamasını oluşturur. Muhasebe raporlarının yorumu işletmenin
geleceğine yönelik kararların alınmasında en önemli yol göstericidir.
O halde muhasebe kendi bilimsel doktrinlerine göre sanatkarane bir
biçimde uygulanması, gerekli ve anlamlı bilgileri çeşitli
gruplara sağlamaya yarayan yaygın bir haberleşme sistemi olarak kabul
edilmektedir. Muhasebe doktrini yada teorisi muhasebenin bilimsel yönünü
oluşturur. O nedenle, teorinin özel muhasebe sorunlarına uygulanmasıyla uğraşan
muhasebe uygulamasından ayrılır. İş hayatı ile ilgili faaliyetleri en
objektif ve adil bir biçimde yorumlayarak yararlı bilgiler halinde ihtiyacı
olan ilgililere vermek için teori ve uygulamanın uyumlu olarak birleştirilmesine
de muhasebe sanatı ismi verilebilir.
Yapılan bu açıklamalarda muhasebe tanımı ve tanım analizi, yaygın bir ölçü ve haberleşme aracı olarak belirtilen muhasebe disiplininin temel amacının, herhangi bir işletmenin finansal durumunu ve faaliyet sonuçlarını gösteren raporlar ve bilgilerin sağlanması ile bu bilgi ve verilerin analiz ve yorumlanması olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. O nedenle de bu tanım elde ettiği bilgileri kullanıcılara evrensel bir dille aktaran muhasebenin kapsamının çok geniş ve karmaşık olduğunu göstermektedir.”